ข้อเท้าเสื่อม รักษาแบบอนุรักษ์ข้อเท้าได้อย่างไร? รู้จักการผ่าตัดปรับแนวกระดูกเพื่อชะลอความเสื่อม

สรุปย่อ

ข้อเท้าเสื่อมเป็นภาวะที่อาจทำให้เกิดอาการปวดข้อเท้าเรื้อรัง บวม เดินลำบาก และหากเป็นมานานอาจเกิดความผิดรูปของข้อเท้าได้ สาเหตุอาจเกี่ยวข้องกับการใช้งานหนัก อายุที่มากขึ้น ประวัติข้อเท้าพลิกบ่อย ข้อเท้าหลวม เคยมีกระดูกข้อเท้าหัก หรือมีโรคข้ออักเสบเรื้อรัง เช่น รูมาตอยด์

การรักษาในระยะแรกมักเริ่มจากการลดการใช้งานข้อเท้า รับประทานยาลดการอักเสบ ใช้ที่รัดข้อเท้า ทำกายภาพบำบัด หรือฉีดยาเข้าข้อ แต่หากอาการยังเรื้อรัง ปวดมาก และเดินลำบาก อาจต้องพิจารณาการผ่าตัด โดยในผู้ป่วยบางรายที่ข้อเสื่อมยังไม่เกินประมาณ 50% และมีปัญหาข้อเท้าเอียง การผ่าตัดปรับแนวกระดูกอาจช่วยทำให้แนวแรงกลับมาใกล้เคียงปกติ และช่วยชะลอการเสื่อมของข้อเท้าได้

สารบัญ

ข้อเท้าเสื่อมคืออะไร และเกิดจากอะไร

ข้อเท้าเสื่อม คือภาวะที่ผู้ป่วยมีอาการปวดข้อเท้าเรื้อรัง บวม และในบางรายที่มีอาการมานาน อาจเกิดความผิดรูปของข้อเท้าร่วมด้วย

สาเหตุที่ทำให้ข้อเท้าเสื่อมอาจเกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น

  • การใช้งานข้อเท้าหนัก
  • อายุที่มากขึ้น
  • มีประวัติข้อเท้าพลิกบ่อย
  • ข้อเท้าหลวม
  • เคยมีกระดูกหักบริเวณข้อเท้า
  • มีโรคข้ออักเสบเรื้อรัง เช่น โรครูมาตอยด์

เมื่อข้อเท้าสูญเสียความสมดุลของแนวการลงน้ำหนัก อาจทำให้เกิดการสึกของผิวข้อในบางตำแหน่งมากกว่าปกติ และส่งผลให้เกิดอาการปวดเรื้อรังหรือเดินลำบากตามมา

 

แนวทางการรักษาข้อเท้าเสื่อมก่อนพิจารณาผ่าตัด

โดยทั่วไป หมอจะเริ่มประเมินและรักษาด้วยวิธีที่ไม่ใช่การผ่าตัดก่อน

แนวทางที่อาจใช้ ได้แก่

  • ลดการใช้งานเท้าและข้อเท้า
  • รับประทานยาลดการอักเสบ
  • ใส่ที่รัดข้อเท้า
  • ทำกายภาพบำบัด
  • ฉีดยาเข้าข้อ

แนวทางเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อลดอาการปวด ลดการอักเสบ และช่วยให้ผู้ป่วยยังสามารถใช้งานข้อเท้าได้ดีขึ้นในชีวิตประจำวัน

อย่างไรก็ตาม ในผู้ป่วยบางรายที่รักษาด้วยวิธีดังกล่าวแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น และยังมีอาการปวดเรื้อรัง ปวดมาก หรือเดินลำบาก หมออาจพิจารณาการรักษาด้วยการผ่าตัด

 

การผ่าตัดข้อเท้าเสื่อมมีกี่แบบ

การผ่าตัดข้อเท้าเสื่อมสามารถแบ่งออกเป็น 2 แนวทางหลัก โดยขึ้นอยู่กับระยะและความรุนแรงของโรค

1. การผ่าตัดแบบอนุรักษ์ข้อเท้า

แนวทางนี้มีเป้าหมายเพื่อพยายามเก็บข้อเท้าเดิมไว้ให้นานที่สุด

ตัวอย่างเช่น

  • การผ่าตัดส่องกล้อง
  • การผ่าตัดปรับแนวกระดูก

2. การผ่าตัดข้อเท้าเทียม หรือการผ่าตัดเชื่อมข้อ

แนวทางนี้มักพิจารณาในผู้ป่วยที่มีความเสื่อมของข้อเท้าในระดับที่รุนแรงมากขึ้น และการรักษาแบบอนุรักษ์ข้อเท้าไม่เหมาะสมแล้ว

การเลือกวิธีผ่าตัดจึงต้องพิจารณาจากระดับความเสื่อมของข้อ ลักษณะความผิดรูป อายุ การใช้งาน และสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละราย

การผ่าตัดปรับแนวกระดูกเหมาะกับใคร

ในตัวอย่างที่หมอยกมา เป็นการผ่าตัดแบบอนุรักษ์ข้อเท้า ด้วยวิธีการผ่าตัดปรับแนวกระดูก

วิธีนี้อาจเหมาะกับผู้ป่วยบางรายที่ข้อเท้าเสื่อมยังไม่เกินประมาณ 50% ของข้อเท้า แต่มีปัญหาหลักคือข้อเท้าเอียง

ในกรณีนี้ หมออาจเลือกผ่าตัดปรับแนวกระดูกข้อเท้า เพื่อให้แนวแรงกลับมาอยู่ในแนวที่ใกล้เคียงปกติ

เป้าหมายคือช่วยลดการลงน้ำหนักที่ผิดตำแหน่ง และช่วยชะลอการเสื่อมของข้อเท้าในระยะยาว

 

📞 ปรึกษาหมอกฤษฎิ์ GURU เรื่องเท้า

หากคุณมีอาการปวดข้อเท้าเรื้อรัง บวม เดินลำบาก หรือสังเกตว่าข้อเท้าเริ่มเอียงผิดรูป ควรเข้ารับการประเมินโดยแพทย์เฉพาะทางด้านเท้าและข้อเท้า

การตรวจประเมินจะช่วยดูระดับความเสื่อมของข้อ แนวการลงน้ำหนัก และลักษณะความผิดรูป เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมว่า ควรรักษาแบบประคับประคองต่อ หรือควรพิจารณาการผ่าตัด

📍 ปรึกษา หมอกฤษฎิ์ GURU เรื่องเท้า เพื่อประเมินภาวะข้อเท้าเสื่อมและแนวทางการรักษาที่เหมาะกับแต่ละราย

ผู้เขียน

บทความนี้เรียบเรียงโดย นพ. กฤษฎิ์ พฤกษะวัน – หมอกฤษฎิ์ GURU เรื่องเท้า

สาขา: ศัลยศาสตร์กระดูกและข้อ
ความเชี่ยวชาญ: การผ่าตัดเท้าและข้อเท้า

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะข้อเท้าเสื่อม แนวทางการรักษาแบบไม่ผ่าตัด และการผ่าตัดแบบอนุรักษ์ข้อเท้าด้วยการปรับแนวกระดูก

 

Join Our Newsletter

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *